ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 16 ก.ย. 2569 ที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (สำนักงาน กสม.) จัดกิจกรรมเปิดนิทรรศการ “Corruptopia มหานครคอร์รัปชัน” และเวทีเสวนาสาธารณะ Corruptopia Forum ภายใต้แคมเปญ “ประชาชน: อย่าปล่อยให้ประชาชนถูกละเมิดสิทธิ เพราะการทุจริตคอร์รัปชันจนชินชา” โดยมุ่งสร้างความตระหนักถึงความเชื่อมโยงระหว่างการทุจริตคอร์รัปชันและการละเมิดสิทธิมนุษยชน พร้อมกระตุ้นให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวัง ตรวจสอบ และปฏิเสธการทุจริตในทุกรูปแบบ ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
นางสาวพรประไพ กาญจนินทร์ ประธานกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ กล่าวเปิดงานตอนหนึ่งว่า การทุจริตเป็นอาชญากรรมที่พรากสิทธิขั้นพื้นฐานไปจากประชาชน เพราะงบประมาณแผ่นดินจากภาษีของประชาชนที่ต้องกลับไปเป็นสิทธิ สวัสดิการ และคุณภาพชีวิตของประชาชน เมื่อถูกโกงไป ไม่ใช่แค่เงินที่หาย แต่คือสิทธิของใครบางคนที่หายไปพร้อมกันด้วย การทุจริตที่พรากสิทธิมากที่สุดอย่างหนึ่ง เกิดขึ้นตั้งแต่ก่อนงบประมาณจะถูกจัดสรร นั่นคือการทุจริตการเลือกตั้ง ที่ผู้ลงทุนซื้อเสียงถอนทุนคืนจากงบประมาณแผ่นดินที่เป็นของเราทุกคน นโยบาย โครงการ และการจัดสรรงบประมาณ จึงถูกออกแบบเพื่อผลประโยชน์ของเครือข่ายพรรคพวกแทนที่จะออกแบบเพื่อคนส่วนใหญ่
อย่างไรก็ดี สิ่งที่น่ากังวลในวันนี้อาจไม่ใช่การโกง แต่คือ “ความชิน” ต่อการทุจริตคอร์รัปชัน ที่ทำให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนตามมา กสม. ในฐานะสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ มีหน้าที่ทำให้สังคมมองเห็นสิ่งที่มักถูกมองข้าม นั่นคือต้นทุนด้านสิทธิมนุษยชนที่ประชาชนต้องจ่ายกับการทุจริต จึงผลักดันแนวคิดการต่อต้านการทุจริตบนสิทธิมนุษยชน หรือ Human Rights-Based Anti-Corruption เพื่อคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสและนักปกป้องสิทธิมนุษยชนจากการถูกฟ้องปิดปาก ทำให้ประชาชนไม่เป็น “ประชาชน” และทำให้คนพูดความจริงสามารถตรวจสอบการทุจริตได้อย่างปลอดภัย
ภายในงานมีการปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “คอร์รัปชันซินโดรม” ประเทศไทยป่วยขั้นไหน? โดยนายบรรยง พงษ์พานิช กรรมการและกรรมการบริหารองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ซึ่งได้กล่าวถึงสถานการณ์คอร์รัปชันของประเทศไทย สาเหตุหลักของคอร์รัปชันและกลไการตรวจสอบ รวมถึงความสำคัญของภาคประชาชนในการเข้ามาช่วยป้องกัน ตรวจสอบ และปราบปรามปัญหาคอร์รัปชันเพื่อรักษาสิทธิของตนเอง
จากนั้นมีการเสวนาหัวข้อ “เปิดโปงแล้วใครปกป้อง? เมื่อคนพูดความจริงมีราคาที่ต้องเจ็บ-ต้องจ่าย” โดยผู้ร่วมเสวนาได้แก่ นางสาวพัศนีย์ พูลสุข ผู้รวบรวมหลักฐานและเปิดโปงขบวนการทุจริตยาโรงพยาบาลทหารผ่านศึก นางสาวพรทิพย์ โม่งใหญ่ อดีตบรรณาธิการข่าวโต๊ะรายงานพิเศษ ช่องเวิร์คพอยท์ และนางสาวฐิติภัสร์ โชติเดชาชัยนันท์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานและหัวหน้าทีมสุดซอย ดำเนินการเสวนาโดย นางสาวฐูปณีย์ เอียดศรีไชย ซึ่งวิทยากรได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนถึงประสบการณ์จริงของคนทำงานที่เผชิญหน้ากับการทุจริตคอร์รัปชัน ตั้งแต่การรวบรวมหลักฐาน การนำเสนอความจริง แรงกดดันที่ได้รับ และกลไกการคุ้มครองความปลอดภัย
ต่อด้วยการเสวนาหัวข้อ “เมื่อประชาชนไม่ยอมชินกับคอร์รัปชันอีกต่อไป เราจะนับหนึ่งจากตรงไหน?” โดยผู้ร่วมเสวนาจากภาคส่วนต่าง ๆ ได้แก่ ดร.มานะ นิมิตรมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) นายนศเศรษฐ์ ปรัชยากร ประธานคณะกรรมการการพัฒนาการการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา นางสาวปริศนา พรหมมา ผู้แทนสภาลมหายใจเชียงใหม่ และนายจุมพล ขุนอ่อน รองเลขาธิการคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ดำเนินการเสวนาโดย นายสมภพ รัตนวลี ซึ่งวิทยากรได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนถึงแนวทางและกลไกในการป้องกันการทุจริตที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชนทั้งในการตรวจสอบและสร้างการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
ทั้งนี้ สำนักงาน กสม. ขอเชิญนักเรียน นิสิต นักศึกษา และประชาชนผู้สนใจเข้าร่วมชมและสัมผัสประสบการณ์ “อยู่ให้เป็น เห็นจนชิน อยู่กินกับคอร์รัปชัน” ในงานนิทรรศการ “Coruptopia มหานครคอร์รัปชัน” ครั้งนี้ เพื่อร่วมกันตั้งคำถามกับตัวเองว่าหากเราต้องอยู่และเผชิญกับเหตุการณ์ทุจริตคอร์รัปชัน เราจะเป็น “ประชาชน” ที่เพิกเฉย หรือพร้อมเป็น “ประชาชน” ที่ลุกขึ้นมารักษาและปกป้องสิทธิ โดยสามารถรับชมนิทรรศการดังกล่าวได้ระหว่างวันที่ 15–27 กันยายน 2569 ณ ชั้น 3 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
