กรมประมงยังคงเดินหน้ามาตรการควบคุมและจัดการ “ปลาหมอคางดำ” อย่างต่อเนื่อง เพื่อลดความหนาแน่น และควบคุมการแพร่กระจาย โดยใช้แนวทางบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และชุมชนในพื้นที่ เพื่อฟื้นฟูความสมดุลของแหล่งน้ำธรรมชาติอย่างยั่งยืน

หนึ่งในมาตรการสำคัญของกรมประมง คือ “การปล่อยพันธุ์ปลานักล่า” เช่น ปลาอีกง ปลากะพงขาว ซึ่งเป็นกลไกธรรมชาติในการลดจำนวนปลาหมอคางดำ จะช่วยกำจัดลูกปลาหมอคางดำขนาดเล็ก เป็นการ “ตัดวงจรการแพร่พันธุ์” และลดความหนาแน่นของประชากรของปลาต่างถิ่นในแหล่งน้ำ พร้อมทั้งช่วยเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพและสร้างสมดุลให้ระบบนิเวศกลับคืน

ล่าสุด กรมประมง โดย ได้ร่วมกับชุมชน และหน่วยงานภาครัฐ และ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ (CPF) จัดกิจกรรม ปล่อยพันธุ์ปลากะพงขาว ขนาด 4-5 นิ้ว 10,000 ตัว ลงในแหล่งน้ำธรรมชาติในกรุงเทพมหานคร การปล่อยปลานักล่าจะดำเนินต่อจากกิจกรรม “ลงแขกลงคลอง” ที่มีการจับปลาหมอคางดำขนาดใหญ่ออกจากแหล่งน้ำ

นายยุคล เหมบัณฑิต ประมงพื้นที่กรุงเทพมหานคร กล่าวว่า การปล่อยปลานักล่าเป็นหนึ่งในมาตรการสำคัญของกรมประมงในการควบคุมและลดจำนวนปลาหมอคางดำ โดยเฉพาะ ปลากะพงขาว ซึ่งถือเป็นปลาดั้งเดิมในแหล่งน้ำของชุมชน และสามารถกำจัดลูกปลาหมอคางดำได้เป็นอย่างดี กิจกรรมการปล่อยปลานักล่าครั้งนี้เกิดขึ้นจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และชุมชนในพื้นที่ โดยลูกพันธุ์ปลากะพงขาวที่ปล่อยในวันนี้ 10,000 ตัวได้รับการสนับสนุนจากซีพีเอฟ ขณะที่ชุมชนและพี่น้องเกษตรกรได้ร่วมกันคัดเลือกแหล่งน้ำที่เหมาะสมในการปล่อยปลาสองจุด ได้แก่ บริเวณคลองหน้าวัดลูกวัว และศูนย์เรียนรู้แสมดำ

นายยุคลกล่าวเพิ่มเติมว่า “เกษตรกรในพื้นที่ต้องการปลากะพงขาวเพิ่มเติมเพื่อนำไปใช้ในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ ซึ่งกรุงเทพมหานครมีแผนจัดตั้ง ‘กองทุนปลากะพงขาว’ เพื่อสนับสนุนเกษตรกรในอนาคต ขณะเดียวกัน กรุงเทพมหานครยังให้ความสำคัญกับการบูรณาการทุกภาคส่วนในการช่วยกันกำจัดปลาหมอคางดำ เช่น การรับซื้อปลาหมอคางดำกว่า 500,000 กิโลกรัม เพื่อช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ”

การปล่อยปลานักล่าเป็นตัวอย่างของความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชนท้องถิ่น ที่ใช้กลไกธรรมชาติในการควบคุมประชากรปลาหมอคางดำ ยังเป็นการเพิ่มชนิดของพันธุ์ปลาในแหล่งน้ำ ช่วยให้ชุมชนได้รับประโยชน์โดยตรงจาก “ปลากะพงขาว” ซึ่งเป็นปลาเศรษฐกิจ สามารถจับขึ้นมาเป็นอาหารของครัวเรือน หรือนำไปจำหน่ายเพื่อสร้างรายได้เสริมแก่ครัวเรือน

นอกจากนี้ ปลานักล่ายังมีบทบาทสำคัญในการทำหน้าที่เป็น “แนวกันชนธรรมชาติ” จำกัดขอบเขตการแพร่กระจายของปลาหมอคางดำไม่ให้ขยายไปยังพื้นที่ใหม่ ๆ โดยเฉพาะในจังหวัดที่ยังไม่พบการระบาด เช่น จังหวัดตราด ซึ่งมีการปล่อยปลากะพงขาวในแหล่งน้ำธรรมชาติเพื่อสร้างแนวป้องกันตามธรรมชาติ ลดความเสี่ยงต่อการรุกรานของปลาหมอคางดำในอนาคต

ทั้งนี้ กรมประมงยังคงติดตามและประเมินผลของมาตรการกำจัดและควบคุมปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง ทั้งกิจกรรม “ลงแขกลงคลอง” และการปล่อยปลานักล่าในพื้นที่ต่าง ๆ โดยเน้นส่งเสริมให้มีการใช้ประโยชน์ปลาหมอคางดำและสร้างมูลค่าเพิ่ม ทั้งการแปรรูปเป็นอาหารเพื่อบริโภคและจำหน่าย ใช้เป็นอาหารของปลากะพงและปู รวมถึงทำเป็นน้ำหมักชีวภาพ เพื่อให้การจัดการปลาหมอคางดำเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ บนพื้นฐานของความร่วมมือและการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสมดุล

วันศุกร์ที่สองของเดือนตุลาคมในทุกๆ ปี ถูกกำหนดให้เป็น “วันไข่โลก” (World Egg Day) เพื่อย้ำถึงความสำคัญของ “ไข่” อาหารโปรตีนคุณภาพสูงที่มีประโยชน์ต่อทุกเพศทุกวัย

ไข่ไก่ สำหรับเด็กๆ ในโรงเรียนต่างจังหวัดทั่วไทยแล้ว ไม่ได้เป็นเพียงแค่เมนูอาหาร แต่ยังเป็น “แหล่งโปรตีนแห่งโอกาส” ที่หล่อเลี้ยงร่างกาย สมอง และยังต่อยอดเป็นบทเรียนชีวิตและอาชีพในอนาคต

โรงเรียนวัดบางปิดล่าง (ราษฎร์สงเคราะห์) ต.บางปิด อ.แหลมงอบ จ.ตราด เข้าร่วม “โครงการซีพีเลี้ยงไก่ไข่เพื่ออาหารกลางวันนักเรียน” ตั้งแต่ปี 2559 ปัจจุบันเป็นโรงเรียนขยายโอกาส ชั้น ม.1- ม.3 เป็นปีแรก มีนักเรียน 274 คน เลี้ยงไก่ไข่กว่า 150 ตัว เด็กได้ทานเมนูไข่ไก่สัปดาห์ละ 3 วัน ได้ทั้งโปรตีนดีและความรู้จากการเลี้ยงไก่ ผลผลิตดีต่อเนื่องจนสามารถต่อยอดสู่อาชีพในครัวเรือน

เมื่อแม่ไก่ครบอายุเลี้ยง โรงเรียนจะมอบแม่ไก่ปลดระวางที่ยังให้ผลผลิตดี ให้นักเรียนที่เป็นสมาชิกในชุมนุมเกษตร-เลี้ยงไก่ไข่ทั้ง10 คน นำไปเลี้ยงต่อที่บ้าน และมอบให้ผู้ปกครองอีก 20 ครอบครัว ที่ร่วมโครงการ “โคกหนองนา” รวมถึงจำหน่ายให้ชาวชุมชนที่สนใจ เพื่อให้ทุกครัวเรือนมีแหล่งอาหารของตัวเอง

ด.ญ.ชญานนท์ บุญมี – น้องอิง ชั้น ม.1 เล่าว่า “เริ่มเลี้ยงไก่ตั้งแต่ ป.3 ตอนนั้นตื่นเต้นมาก พอได้ไก่ไข่ไปเลี้ยงต่อที่บ้าน ทำให้มีไข่กินทุกวัน ช่วยลดรายจ่ายให้ที่บ้านได้มากๆเลย”

ส่วน ด.ญ.กรวรรณ โพธิวรรณา – น้องพอใจ ชั้น ป.4 เสริมว่า “เราแบ่งเวรดูแลไก่ทุกวัน เช้าให้อาหาร ทำความสะอาด ตอนบ่ายเก็บไข่ แล้วส่งขายผ่านสหกรณ์ โรงเรียนก็นำไปทำอาหารกลางวัน ส่วนที่เหลือขายให้ผู้ปกครอง ขายดีมากค่ะ เพราะเป็นไข่ที่พวกเราเลี้ยงเอง สดและปลอดภัยแน่นอน”

ส่วน โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนค็อกนิสไทยฯ ต.แมดนาท่ม อ.โคกศรีสุพรรณ จ.สกลนคร ที่ดำเนินโครงการเลี้ยงไก่ไข่ฯ ต่อเนื่องมากว่า 20 ปี ตั้งแต่ปี 2548 ซีพีเอฟและมูลนิธิฯ มอบแม่ไก่ 200 ตัว เพื่อสนับสนุนอาหารกลางวันเด็กๆ 244 คน การเลี้ยงไก่ไข่ยังสอดคล้องกับ โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน ตามพระราชดำริ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ที่มุ่งให้เด็กมีอาหารครบถ้วน และได้เรียนรู้ทักษะชีวิตควบคู่ไปด้วย

ผลลัพธ์คือ เด็กๆ ไม่เพียงมีสุขภาพดี จากการทานเมนูไข่ไม่น้อยกว่า 3 วันต่อสัปดาห์ แต่ยังได้ฝึกอาชีพ ทั้งการเลี้ยงไก่ การแปรรูปไข่ เป็นวิชาชีพติดตัว และยังรู้จักการทำงานเป็นทีม รวมทั้งเรียนรู้ระบบสหกรณ์จากการจำหน่ายไข่จริงในโรงเรียน และโรงเรียนแห่งนี้ยังได้เป็นต้นแบบศูนย์เรียนรู้ LEARNING CENTER ในพื้นที่อีกด้วย

สำหรับ โรงเรียนบ้านห้วยไม้หก อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ที่อยู่ห่างตัวเมืองเชียงใหม่กว่า 300 กิโลเมตร การเข้าถึงอาหารไม่ง่ายนัก โรงเรียนจึงเข้าร่วมโครงการเลี้ยงไก่ไข่ฯ ตั้งแต่ต้นปี 2568 และมูลนิธิซีพียังช่วยสนับสนุนโครงการเกษตรพอเพียง สร้างโรงเรือนปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ ภาคเรียนหน้าโรงเรียนจะเลี้ยงปลา หมู และกบ เสริมอาหารให้เด็กๆ และชุมชนรอบข้าง ผลผลิตไข่ไก่ เป็นทั้งอาหารกลางวันของนักเรียนทั้ง 192 คน และสำหรับนักเรียนพักนอน 93 คน ส่วนที่เหลือจำหน่ายให้ชุมชน และยังมีผู้บริจาคเงินจัดซื้อไข่ไก่ เพื่อให้ทางโรงเรียนมอบแก่กลุ่มเปราะบาง 100 ราย ทั้งผู้สูงวัย ผู้พิการ และผู้ยากไร้ ใน ต.ม่อนจอง ต.แม่ตื่ “ไข่ไก่” จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของการแบ่งปันอย่างแท้จริง

ด.ญ.วารี ชีวีอิสระ-น้องน้ำ และ ด.ญ.มณฑิตา ไพรบุญพำนัก-น้องสาวิกา ชั้น ม.2 ที่กำลังช่วยดูแลแม่ไก่ไข่ บอกตรงกันว่า “ดีใจที่ได้เรียนรู้การเลี้ยงไก่ ไข่ที่ได้ทั้งกินเอง และแจกให้ชุมชน ทำให้เราอยากสืบต่ออาชีพนี้ในอนาคต”

ส่วน น.ส.นลิน เลาย้าง – น้องหยี ชั้น ม.3 กล่าวขอบคุณโครงการที่มอบโอกาสให้โรงเรียนมีไข่ไก่สดใหม่และมีคุณค่าทางโภชนาการไว้ดูแลเพื่อนๆ ทุกคน

อีกหนึ่งโรงเรียนต้นแบบคือ โรงเรียนบ้านห้วยจรเข้ อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา ที่นำองค์ความรู้จากโครงการ CONNEXT ED มาต่อยอดสู่นวัตกรรมเกษตรยุคใหม่ โรงเรียนแห่งนี้เลี้ยงไก่ไข่ 200 ตัว ภายใต้ระบบ IoT ที่ควบคุมพัดลม แสง และอุณหภูมิในโรงเรือนอัตโนมัติ กลายเป็น “ศูนย์การเรียนรู้เทคโนโลยี เกษตร และนวัตกรรม” ที่เด็กๆ ภูมิใจ โดยแบ่งการเรียนรู้เป็น 9 ฐาน เช่น การแปรรูป การตลาด และเบเกอรี่ ปัจจุบันมีผู้เข้ามาฝึกทักษะแล้วกว่า 2,000 คน ทั้งจากโรงเรียนใกล้เคียง ชุมชน และสถาบันอุดมศึกษา

ด.ช.ธันวา เทียนขุนทด – น้องวา ชั้น ม.3 เล่าว่า “ไข่ไก่ของเราขายดีมาก เรามีระบบขายออนไลน์ด้วย พอเห็นไข่ที่ได้ดูแลเองกลายเป็นอาหารให้เพื่อนๆ และครอบครัว รู้สึกดีใจสุดๆ อยากให้โครงการนี้อยู่กับโรงเรียนไปนานๆ”

ด.ญ.ฐิติรัตน์ แสงสง่า – น้องเกรซ ม.2 เล่าด้วยรอยยิ้ม “เรานำไข่ที่ได้มาทำเบเกอรี่ขายคู่กับกาแฟ เป็นฐานหนึ่งในศูนย์เรียนรู้ ภูมิใจมาก ได้เรียน ได้ขาย ได้ใช้จริงๆ”

“ไข่ไก่” จากโครงการซีพีเลี้ยงไก่ไข่เพื่ออาหารกลางวันนักเรียน ไม่เพียงเป็นเมนูเติมพลังในแต่ละวัน แต่คือจุดเริ่มต้นของการสร้างชีวิตและโอกาสให้เด็กๆ ได้เรียนรู้การพึ่งพาตนเอง มีอาหารที่มั่นคง และต่อยอดสู่ทักษะอาชีพในอนาคต … เมื่อได้เรียนรู้จาก “ไข่” พวกเขาได้รับโปรตีนจากธรรมชาติ และยังได้รับ “พลังในการเติบโต” ที่หล่อหลอมให้เป็นพลังเล็กๆ ของครอบครัว โรงเรียน และชุมชนที่ยั่งยืน

คลิกชมคลิป >> https://youtube.com/shorts/p_NKjyQ1UJk?si=n1WLABhCxmnzaAgu

บทความโดย พิทักษ์พล ช่อผกาพงษ์

ในยุคที่ข่าวสารแพร่กระจายเร็วกว่าความคิด หลายครั้งเพียงไม่กี่ประโยคในโซเชียลมีเดียก็สามารถเปลี่ยนชีวิตของใครบางคนไปอย่างสิ้นเชิง เรามักคุ้นเคยกับคำว่า “เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น” และใช้มันเป็นเกราะป้องกันเวลาจะโพสต์หรือแชร์อะไรสักอย่าง แต่สิ่งที่หลายคนลืมคือเสรีภาพนั้นไม่ได้ไร้ขอบเขต หากคำพูดหรือข้อความทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง กฎหมายอาญาก็พร้อมจะทำหน้าที่เข้ามาปกป้อง

กฎหมายหมิ่นประมาทในประมวลกฎหมายอาญามาตรา 326 เขียนไว้ชัดว่า หากใครใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามในลักษณะที่ทำให้เขาเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้กระทำอาจต้องโทษจำคุกสูงสุดหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นี่ไม่ใช่ถ้อยคำลอยๆ ที่อยู่บนกระดาษ แต่เป็นกฎหมายที่ถูกนำมาใช้จริงในหลายกรณีที่เราเห็นในหน้าหนังสือพิมพ์และหน้าจอข่าวอยู่บ่อยครั้ง

หรือหากมีการ live สด หรือนำไปพูดในเวทีสาธารณะที่มีบุคคลที่สามจำนวนมากเป็นผู้ฟังความเท็จนั้น และเกิดความเข้าใจผิดในวงกว้าง ก่อให้เกิดการดูหมิ่น ถูกเกลียดชัง คดีจะขยับความรุนแรงขึ้นไปเป็น “หมิ่นประมาทด้วยการโฆษณา” ซึ่งมีโทษทั้งจำทั้งปรับที่หนักขึ้น

ลองนึกถึงคดีดาราที่ถูกพาดพิงว่าเอี่ยวกับยาเสพติด แม้เจ้าหน้าที่จะยืนยันในภายหลังว่าไม่จริง แต่ภาพลักษณ์ที่เสียไปนั้นยากจะกู้คืน หรือกรณีนักธุรกิจที่ถูกกล่าวหาว่าทุจริตในโครงการใหญ่ เมื่อพิสูจน์ได้ว่าเป็นเพียงข่าวลือ คนที่โพสต์ก็ต้องเผชิญการฟ้องร้องและชดใช้ค่าเสียหายจำนวนมหาศาล เรื่องเหล่านี้สะท้อนว่า การพิมพ์คอมเมนต์หนึ่งบรรทัดอาจกลายเป็นต้นทุนที่ต้องจ่ายไปทั้งชีวิต

หลายคนยังเชื่อว่าการโพสต์บนโซเชียลก็แค่เรื่องเล่นๆ คำพูดบนโลกออนไลน์ไม่ต่างจากการพูดในที่สาธารณะ เมื่อข้อความหลุดไปถึง “บุคคลที่สาม” มันก็เข้าหลักหมิ่นประมาททันที ไม่ว่าจะด้วยเจตนาดีหรือหวังจะเตือนสังคม หากข้อมูลไม่จริงหรือบิดเบือน ก็เป็นความผิดทั้งนั้น สิ่งที่น่ากลัวคือผลลัพธ์ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในศาล แต่ความเสียหายต่อชื่อเสียงและศักดิ์ศรีมนุษย์เป็นสิ่งที่ยากจะประเมิน

คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่าเรามีสิทธิพูดหรือไม่ แต่คือเราจะใช้อิสระนั้นอย่างไร กฎหมายหมิ่นประมาทไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อปิดปากคน หากแต่เพื่อเตือนเราว่า เสรีภาพต้องเดินคู่กับความรับผิดชอบ ก่อนจะกดโพสต์อะไร ลองถามตัวเองว่า ข้อมูลนี้มีหลักฐานหรือไม่ สิ่งที่เขียนเป็นเพียงความเห็นหรือเรากำลังอ้างเป็นข้อเท็จจริง และถ้อยคำที่ใช้แรงเกินไปหรือเปล่า คำถามง่ายๆ เหล่านี้อาจช่วยให้เราไม่ต้องเจอกับหมายเรียกศาลในอนาคต

ท้ายที่สุด กฎหมายหมิ่นประมาทคือเครื่องมือคุ้มครองเกียรติและชื่อเสียงของทุกคนในสังคม และยังเป็นกำแพงที่กั้นไม่ให้การใส่ร้ายแพร่กระจายอย่างไร้ขอบเขต การสร้างภาพเท็จหรือเผยแพร่ข้อมูลเท็จอาจทำให้ใครบางคนต้องเสียอนาคต แต่ในอีกด้านหนึ่ง มันก็ทำให้ผู้กระทำเองต้องจ่ายราคา ทั้งค่าเสียหาย ความน่าเชื่อถือ และอาจถึงขั้นสูญเสียอิสรภาพ นี่จึงเป็นเหตุผลที่เราทุกคนควรหยุดคิดสักครู่ก่อนจะปล่อยคำพูดหรือข้อความใดๆ ออกไป อย่าให้ปลายนิ้วบนคีย์บอร์ดเป็นตัวการทำลายทั้งชีวิตคนอื่น และย้อนกลับมาทำลายตัวเราเอง