ตลอดช่วงที่ผ่านมา สังคมไทยได้เห็นกระแสการถกเถียงเกี่ยวกับ “ปลาหมอคางดำ” อย่างกว้างขวาง บางกระแสกลับเลือกใช้ถ้อยคำชี้นำไปในทางลบ โดยระบุว่าปลาชนิดนี้คือ “มลพิษ” ที่กำลังคุกคามสิ่งแวดล้อมและอาจก่ออันตรายต่อผู้บริโภค การกล่าวหาลักษณะเช่นนี้แม้จะสะท้อนความกังวล แต่หากพิจารณาอย่างถี่ถ้วนแล้วกลับมีความคลาดเคลื่อนทางวิชาการ และอาจนำไปสู่การกำหนดมาตรการจัดการที่ไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง

ในทางกฎหมาย “มลพิษ” หมายถึงสิ่งที่ทำให้สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมหรือสร้างผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นสารพิษ เสียง หรือเชื้อโรค หากเทียบกับปลาหมอคางดำซึ่งเป็นเพียงสิ่งมีชีวิตต่างถิ่นที่เข้ามาอาศัยและแพร่พันธุ์ในแหล่งน้ำไทย จะเห็นได้ชัดว่าไม่เข้าลักษณะดังกล่าว ปลาชนิดนี้ไม่ได้ผลิตสารอันตราย ไม่เป็นพาหะโรคร้าย และไม่มีงานวิจัยใดยืนยันว่าการบริโภคจะก่อพิษภัยต่อมนุษย์ ดังนั้น การเหมารวมว่าเป็น “มลพิษ” จึงไม่สอดคล้องกับนิยามเชิงกฎหมายและวิทยาศาสตร์

แน่นอนว่าปลาหมอคางดำมีพฤติกรรมแพร่พันธุ์รวดเร็วและอาจส่งผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ จึงถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มสัตว์น้ำต่างถิ่นที่รุกราน แต่คำว่า “รุกราน” ไม่ได้หมายถึง “เป็นพิษ” หากมองในอีกแง่หนึ่ง ความสามารถในการปรับตัวของปลาชนิดนี้กลับสะท้อนศักยภาพที่จะนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย ตั้งแต่อาหารโปรตีนราคาประหยัดที่สามารถเข้าถึงได้ง่าย ไปจนถึงการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม เช่น ปลาแดดเดียว น้ำปลา ข้าวเกรียบ หรือแม้แต่วัตถุดิบสำหรับทำน้ำหมักชีวภาพที่ใช้ในภาคเกษตรกรรม

งานศึกษาจากหลายสถาบันยืนยันตรงกันว่า เนื้อปลาหมอคางดำไม่พบการปนเปื้อนสารเคมีอันตรายหรือเชื้อโรคที่สร้างความเสี่ยงต่อผู้บริโภค คุณค่าทางโภชนาการไม่ต่างจากปลานิลหรือปลาทับทิมที่คุ้นเคยกันในตลาด การเผยแพร่ข้อมูลว่าเป็นปลามลพิษจึงไม่เพียงผิดพลาดในเชิงวิชาการ แต่ยังบั่นทอนโอกาสในการสร้างโอกาสใหม่ที่เชื่อมโยงทั้งภาคการประมงและเกษตรแปรรูป ข้อเท็จจริงเช่นนี้ยังได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับนโยบายในอดีตที่เคยผลักดันให้ใช้ปลาหมอคางดำเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนา ไม่ว่าจะในรูปแบบผลิตภัณฑ์อาหารหรือ การทำปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพที่ให้ประสิทธิภาพดีในสวนยาง

การมองปลาหมอคางดำด้วยทัศนะที่เต็มไปด้วยความหวาดกลัวและมุ่งกำจัดให้สิ้นซาก ไม่ใช่หนทางที่ยั่งยืน สิ่งที่จำเป็นกว่าคือการวางแผนจัดการอย่างมีระบบและตั้งอยู่บนข้อมูลจริง แนวทางเช่นนี้อาจประกอบด้วยการส่งเสริมให้มีการจับขึ้นมาใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ การวิจัยพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่สร้างรายได้เสริมแก่ชุมชน ตลอดจนการควบคุมจำนวนประชากรด้วยกลไกทางธรรมชาติ ซึ่งล้วนเป็นวิธีการที่สอดคล้องกับทั้งมิติด้านนิเวศ เศรษฐกิจ และสังคม

ท้ายที่สุด บทเรียนจากกรณีปลาหมอคางดำชี้ให้เห็นว่า สังคมไม่ควรปล่อยให้ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนครอบงำการตัดสินใจ หากมองด้วยสายตาที่ตั้งอยู่บนวิทยาศาสตร์ ปลาชนิดนี้ไม่ใช่ “ศัตรูของสิ่งแวดล้อม” แต่คือทรัพยากรใหม่ที่รอการจัดการอย่างชาญฉลาด โลกยุคปัจจุบันซึ่งทรัพยากรธรรมชาติร่อยหรอลงทุกวัน กำลังท้าทายให้เรารู้จักเปลี่ยนสิ่งที่ดูเหมือนปัญหาให้กลายเป็นโอกาส และหากทำได้สำเร็จ ไม่เพียงแต่จะคลี่คลายความขัดแย้งทางความเข้าใจ แต่ยังจะเปิดทางให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริงต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงทางอาหารของประเทศ.

สถานีตำรวจภูธรเมืองสมุทรสงครามเกิดไอเดียสร้างสรรค์ ภายใต้แนวคิด “ใช้ปัญหาเป็นเครื่องมือแก้ปัญหา” นำปลาหมอคางดำ มาใช้เป็นสื่อกลางในบำบัดและฟื้นฟูผู้เข้าร่วมโครงการแก้ไขปัญหายาเสพติด ผ่านการ ฝึกทักษะการหมักน้ำปลา เพื่อใช้บริโภคในครัวเรือน รวมถึงต่อยอดเป็นทักษะอาชีพที่ช่วยสร้างรายได้และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ขณะเดียวกันยังมีผลพลอยได้ กระตุ้นให้เกิดการจับปลาหมอคางดำออกจากแหล่งน้ำอย่างต่อเนื่อง

พ.ต.อ.สมชาย ขอค้า ผู้กำกับการสถานีตำรวจภูธรเมืองสมุทรสงคราม เปิดเผยว่า ประเทศไทยเผชิญกับปัญหายาเสพติดมาอย่างยาวนานกัดกร่อนความมั่นคงของครอบครัวและชุมชน ขณะที่ปลาหมอคางดำเป็นพันธุ์ต่างถิ่นที่ส่งผลกระทบต่อความสมดุลของระบบนิเวศในพื้นที่จังหวัดสมุทรสงคราม จึงเกิดความคิดบูรณาการการแก้ปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อม อย่างเป็นรูปธรรม ต่อยอดคุณค่า “ปลาต่างถิ่น” สู่ “น้ำปลาจากปลาหมอคางดำ” มาเป็นสื่อกลางช่วยบำบัดผู้เสพติด และในเวลาเดียวกันก็ช่วยฟื้นฟูระบบนิเวศ ภายใต้ “โครงการตำบลยั่งยืนเพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดแบบครบวงจร” ตามยุทธศาสตร์ชาติ ปีงบประมาณ พ.ศ.2568 ที่เน้นนำผู้เสพมีทักษะชีวิตใหม่ ลดโอกาสกลับไปเกี่ยวข้องกับยาเสพติดอีก

ความคิดริเริ่มนี้เกิดจากความร่วมมือของ ตำรวจเมืองสมุทรสงคราม กรมประมง และบริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ ที่เริ่มต้นด้วยการนำปลาหมอคางดำจากกิจกรรม “ลงแขกลงคลอง” มาปรุงอาหารให้เจ้าหน้าที่ตำรวจและครอบครัวบริโภค เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายและสร้างความสุขในครัวเรือนจากจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ จึงต่อยอดสู่ความร่วมมือกับซีพีเอฟ ถ่ายทอดทักษะการหมักน้ำปลาจากปลาหมอคางดำ ให้แก่เจ้าหน้าที่ตำรวจ ไม่เพียงเพื่อให้สามารถผลิตไว้ใช้ในครัวเรือนเท่านั้น ยังเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ได้ๅถ่ายทอดความรู้สู่ชุมชน ในรูปแบบกิจกรรมซีเอสอาร์ เพื่อสร้างประโยชน์ให้กับคนรอบข้าง และพัฒนาแนวทางนี้สู่การเป็น เครื่องมือช่วยผู้เสพยาเสพติด ได้เรียนรู้ทักษะอาชีพใหม่ เกิดความภาคภูมิใจในคุณค่าของตนเอง และมีโอกาสกลับคืนสู่สังคมอย่างมีศักดิ์ศรีภายใต้โครงการ เจ้าหน้าที่ตำรวจลงพื้นที่บ้านของผู้เสพช่วยฝึกสอนการหมักน้ำปลาจากปลาหมอคางดำ พร้อมสนับสนุนอุปกรณ์การหมัก และปลาหมอคางดำ

โดย ปัจจุบันได้ฝึกทักษะให้ผู้เข้าร่วมโครงการไปแล้ว 10 รายจากเป้าหมายจะฝึกผู้เสพได้มีความรู้การหมักน้ำปลารวม 20 ราย“การแก้ปัญหายาเสพติด” ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การบังคับใช้กฎหมายเพียงอย่างเดียว แต่สามารถใช้ความร่วมมือและนวัตกรรมทางสังคมสร้างทางเลือกใหม่ๆ ที่มีคุณค่าต่อทั้งผู้คน ชุมชน และสิ่งแวดล้อมได้พร้อมกัน

การฟื้นฟูด้วยทักษะอาชีพจึงไม่ใช่แค่การรักษาอาการ แต่เป็นการ “สร้างคุณค่าและโอกาสใหม่ในชีวิต”ทุกครั้งที่มีการจับปลาหมอคางดำขึ้นมาใช้ประโยชน์ ไม่ว่าจะปรุงอาหารหรือแปรรูปเป็นน้ำปลา จำนวนปลาต่างถิ่นก็ลดลงไปด้วย เป็น “โมเดลใหม่” ที่นำปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือการสร้างสังคมเข้มแข็ง และช่วยจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน

ที่มา คอลัมน์ "รู้เก็บรู้ออมรู้ใช้รู้ลงทุน...สู่ความมั่งคั่ง"  หน้าเศรษฐกิจ หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ

บ้าน เป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูงเป็นอันดับต้นๆที่หลายคนฝันอยากเป็นเจ้าของ อยากมีบ้านเป็นของตัวเอง แต่ก็ต้องยอมรับว่าราคาบ้านนับวันมีแต่สูงขึ้น ทั้งค่าวัสดุและค่าก่อสร้าง หากรอเก็บเงินให้ครบก่อนเพื่อซื้อบ้าน หลายคนอาจรอไม่ไหว การกู้เงินแบงก์เพื่อซื้อหรือสร้างบ้าน จึงเป็นวิธีที่คนส่วนใหญ่ใช้กัน และแม้ว่าบางแบงก์จะมีออปชันพ่วงประกันมาด้วย ผู้กู้เองก็ต้องยอมแบกรับภาระค่าใช้จ่ายส่วนนี้กันยาวๆ ทั้งเงินต้น ดอกเบี้ย และค่าประกัน

“คุณนายพารวย” อ่านเจอบทความเรื่อง “เทคนิคผ่อนบ้านให้หมดไว โดยไม่ต้องใช้เงินก้อน” ในเว็บ SET investnow ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เห็นว่ามีวิธีที่จะช่วยผ่อนหนักเป็นเบา และร่นระยะเวลาผ่อนให้สั้นลง เลยขอนำมาฝากสำหรับคนที่ต้องทำงานตัวเป็นเกลียวหัวเป็นนอต เพื่อหาเงินมาผ่อนบ้านหรือที่อยู่อาศัยประเภทอื่น เช่น คอนโด

ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่า สินเชื่อซื้อหรือสร้างบ้าน เป็นการผ่อนแบบทยอยลดต้นลดดอก ค่างวดที่ต้องจ่ายทุกเดือน จะแบ่งไปเป็นการชำระสองส่วน คือ ดอกเบี้ย กับจำนวนเงินต้นคงเหลือ ซึ่งคนที่อยากผ่อนบ้านให้หมดไวๆก็มีวิธีทำได้อย่างเช่น โปะเป็นเงินก้อนตอนสิ้นปี, การรีไฟแนนซ์

แต่ยังมีวิธีหนึ่งสามารถทำได้โดยไม่ต้องรอให้มีเงินก้อนและไม่เป็นภาระมากเกินไป คือการเพิ่มเงินผ่อนรายงวด ซึ่งเงินส่วนเพิ่มนี้จะถูกนำไปชำระในส่วนของเงินต้น เมื่อเงินต้นที่ถูกนำมาคำนวณมียอดคงเหลือลดลง ก็จะทำให้ดอกเบี้ยลดลงตาม แถมระยะเวลาผ่อนชำระก็สั้นลงด้วย

บทความชิ้นนี้ได้ยกตัวอย่างให้เห็นภาพว่า สมมติเรากู้เงินเพื่อซื้อบ้าน 4 ล้านบาท ดอกเบี้ยคงที่ 5% ตลอดอายุสัญญากู้ยืม ระยะเวลาผ่อน 30 ปี แบงก์กำหนดให้จ่ายค่างวดเดือนละ 21,473 บาท แต่หากเราเพิ่มเงินผ่อนชำระอีกเดือนละ 3,000 บาทเท่าๆกันไปเรื่อยๆ จะลดเวลาการผ่อนได้ถึง 7 ปี และประหยัดดอกเบี้ยได้รวม 1 ล้านบาทเลยทีเดียว

วิธีนี้เหมาะสำหรับคนที่ไม่มีภาระอื่นที่จำเป็นต้องใช้เงิน หรือคนที่สามารถหารายได้ได้มากขึ้น และสามารถควบคุมค่าใช้จ่ายได้ดี หรือบางคนอาจจะมีกำลังในการผ่อนอยู่แล้ว ก็สามารถพิจารณาใช้วิธีนี้ อย่างไรก็ตาม วิธีการนี้ขึ้นกับความสามารถในการชำระหนี้ของแต่ละคน ที่สำคัญคือต้องไม่ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตตามปกติ

อย่างไรก็ดี ผู้กู้สินเชื่อบ้านต้องคิดให้ดีก่อนว่า มีรายได้เพียงพอที่จะมาจ่ายค่างวด และหากเริ่มมีสัญญาณว่า สภาพคล่องทางการเงินของตัวเองเริ่มมีปัญหา ก็ต้องรีบคิดหาทางออก ไม่ว่าจะเป็นหารายได้เพิ่ม ตลอดจนเข้าพูดคุยกับแบงก์เพื่อหาทางออกร่วมกัน อย่าปล่อยให้เกิดปัญหาค้างจ่ายหนี้จนโดนแบงก์ฟ้องร้องภายหลัง

ท้ายนี้ “คุณนายพารวย” ขออนุญาตรบกวนแฟนคอลัมน์ “รู้เก็บรู้ออม” ช่วยเสียสละเวลาทำแบบประเมิน เพื่อจะได้นำความคิดเห็นและข้อเสนอแนะไปปรับปรุงคอลัมน์ให้ดียิ่งขึ้น https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSePSQjJQJnOnO6NQjY92u3XXqGXZOOfAdl6fuz6f6dt550Ppw/viewform หรือ สแกน QR code ด้านล่างนี้ได้เลย ขอบคุณล่วงหน้าเจ้าค่ะ.

คุณนายพารวย